PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) là Quy định về Bao bì và Chất thải Bao bì của Liên minh Châu Âu (EU), chính thức được ban hành dưới dạng Regulation (EU) 2025/40. Đây là bộ luật mang tính bước ngoặt, thay thế hoàn toàn Chỉ thị cũ (Directive 94/62/EC – PPWD) từ năm 1994.
Khác với Chỉ thị trước đây cho phép các quốc gia thành viên linh hoạt áp dụng, PPWR là Quy định trực tiếp áp dụng đồng nhất trên toàn bộ 27 quốc gia EU, tạo ra sân chơi bình đẳng và khắt khe hơn cho mọi doanh nghiệp đưa hàng hóa vào thị trường này.
Quy định được công bố trên Công báo EU ngày 22/01/2025, có hiệu lực từ 11/02/2025, và hầu hết các điều khoản chính sẽ áp dụng từ 12/08/2026 (sau giai đoạn chuyển tiếp 18 tháng). PPWR nhằm kiểm soát toàn bộ vòng đời bao bì, từ thiết kế đến xử lý rác thải, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và giảm tác động môi trường.
Tại Sao PPWR Lại Quan Trọng Với Doanh Nghiệp Việt Nam Và Xuất Khẩu Sang EU?
EU là một trong những thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam (hàng dệt may, điện tử, thực phẩm, thủy sản…). Bất kỳ sản phẩm nào có bao bì đưa vào EU đều phải tuân thủ PPWR, bất kể sản xuất ở đâu. Nếu không compliance, hàng hóa có thể bị từ chối nhập khẩu, phạt nặng hoặc thu hồi.
PPWR không chỉ giảm rác thải mà còn thúc đẩy đổi mới: doanh nghiệp sử dụng bao bì bền vững có thể được ưu đãi phí (ecomodulation trong EPR – Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất), trong khi bao bì kém bền vững sẽ chịu phí cao hơn. Đây là cơ hội để doanh nghiệp Việt nâng cao chuỗi cung ứng, tăng lợi thế cạnh tranh với nhãn “xanh”.
Các Mục Tiêu Chính Của PPWR
PPWR tập trung vào ba trụ cột chính:
Giảm thiểu rác thải bao bì:
Giảm 5% lượng bao bì bình quân đầu người vào năm 2030.
Giảm 10% vào năm 2035.
Giảm 15% vào năm 2040 (so với mức 2018).
Thúc đẩy kinh tế tuần hoàn:
Đến năm 2030: Tất cả bao bì phải có thể tái chế một cách kinh tế (recyclable in an economically viable way).
Đến năm 2035: Tái chế tại quy mô lớn (recycled at scale).
Tăng hàm lượng vật liệu tái chế, giảm nhựa nguyên sinh:
Bắt buộc tỷ lệ nhựa tái chế tối thiểu trong bao bì nhựa (từ post-consumer waste).
Hạn chế chất độc hại, đặc biệt “hóa chất vĩnh cửu” như PFAS trong bao bì tiếp xúc thực phẩm (cấm từ 12/08/2026).
Những Thay Đổi Lớn Doanh Nghiệp Cần Lưu Ý
Nếu bạn xuất khẩu hoặc kinh doanh sang EU, đây là các yêu cầu bắt buộc sẽ áp dụng dần từ 2026:
Thiết kế để tái chế (Design for Recycling – DfR):
Từ năm 2030 (hoặc muộn hơn nếu act triển khai chậm), tất cả bao bì phải đạt tiêu chí DfR và cấp độ tái chế A-B-C. Bao bì khó tái chế sẽ bị cấm.
Hạn chế bao bì không cần thiết và không gian trống:
Tỷ lệ không gian trống trong bao bì e-commerce không vượt quá 50% (áp dụng từ 2030).
Cấm bao bì quá khổ, đa lớp không cần thiết.
Cấm một số loại nhựa dùng một lần (Single-Use Plastics):
Từ 01/01/2030: Cấm bao bì nhựa cho trái cây/rau củ tươi (dưới 1.5kg), túi gia vị nhỏ trong nhà hàng, chai dầu gội/mini toiletries trong khách sạn, và nhiều định dạng khác.
Hàm lượng nhựa tái chế bắt buộc:
Bao bì nhựa tiếp xúc thực phẩm: Ít nhất 30% tái chế năm 2030, 50% năm 2040.
Bao bì nhựa khác: 35% năm 2030, 65% năm 2040.
Ghi nhãn thống nhất và thông tin:
Bao bì phải có nhãn rõ ràng về vật liệu, cách phân loại rác. Từ 2027-2030 sẽ có nhãn hài hòa toàn EU.
Thúc đẩy tái sử dụng (Reuse):
Một số lĩnh vực (đồ uống, take-away) phải đạt tỷ lệ tái sử dụng nhất định. Doanh nghiệp có thể tham gia hệ thống DRS (Deposit Return System).
Kiểm soát chất độc hại:
Cấm PFAS và các chất ảnh hưởng tái chế từ 2026.
Mốc Thời Gian Quan Trọng Của PPWR
11/02/2025: Có hiệu lực chính thức.
12/08/2026: Áp dụng hầu hết điều khoản (cấm PFAS, yêu cầu cơ bản).
01/01/2028: Tiêu chí DfR chi tiết được ban hành.
01/01/2030: Tất cả bao bì phải tái chế; cấm single-use plastics nhất định; hàm lượng tái chế bắt buộc; giảm 5% rác thải.
01/01/2035: Tái chế tại quy mô lớn; giảm 10%.
01/01/2040: Giảm 15%; hàm lượng tái chế cao hơn.
Tác Động Đến Doanh Nghiệp Và Lời Khuyên Thực Tế
PPWR sẽ tăng chi phí ban đầu (thiết kế lại bao bì, chứng nhận), nhưng mang lại lợi ích dài hạn: giảm phí EPR, tiếp cận thị trường xanh, và hình ảnh thương hiệu bền vững.
Đối với e-commerce: Giảm không gian trống, ưu tiên bao bì tái sử dụng, báo cáo kỹ thuật số.
Đối với xuất khẩu Việt Nam: Kiểm tra chuỗi cung ứng ngay từ bây giờ, hợp tác với nhà cung cấp châu Âu để chứng nhận DfR và recycled content.
Những thay đổi lớn doanh nghiệp cần lưu ý
Nếu bạn kinh doanh hoặc xuất khẩu sang EU, dưới đây là các yêu cầu bắt buộc sẽ lộ diện dần từ nay đến 2030:
Thiết kế để tái chế (Design for Recycling): Đến năm 2030, tất cả bao bì phải được thiết kế để có thể tái chế. Các loại bao bì khó tái chế hoặc không đạt tiêu chuẩn sẽ bị loại khỏi thị trường.
Hạn chế không gian trống: Cấm các loại bao bì quá khổ. Đối với hàng thương mại điện tử (E-commerce), tỷ lệ không gian trống trong hộp không được vượt quá 40%.
Cấm một số loại nhựa dùng một lần: Từ năm 2030, EU sẽ cấm bao bì nhựa dùng một lần cho trái cây/rau củ tươi, túi đựng đường/muối nhỏ trong nhà hàng, và các chai dầu gội nhỏ trong khách sạn.
Ghi nhãn thống nhất: Bao bì sẽ phải có nhãn mác rõ ràng về thành phần vật liệu để người tiêu dùng dễ dàng phân loại rác.
Kiểm soát chất độc hại: Cấm sử dụng các “hóa chất vĩnh cửu” (như PFAS) trong bao bì tiếp xúc với thực phẩm để bảo vệ sức khỏe.
PPWR không chỉ là quy định mà là xu hướng toàn cầu. Tuân thủ sớm sẽ giúp doanh nghiệp Việt dẫn đầu trong xuất khẩu bền vững sang EU.
